Gdyńska torpedownia

Gdyńska torpedownia w Babich Dołach

W północnej części miasta – w dzielnicy Babie Doły, przy brzegu, znajdują się ruiny niemieckiej torpedowni (druga torpedownia na Oksywiu należy do Marynarki Wojennej).

Ruiny torpedowni, czyli powstałego w czasie II wojny światowej niemieckiego ośrodku badawczego, są jedną z najbardziej inspirujących atrakcji Gdyni.

Wybudowana została na kesonach zatopionych w odległości trzystu metrów od brzegu. Jednak nieremontowana i niewykorzystywana po wojnie popadła w ruinę, a basen portu uległ zamuleniu. Po wojnie zniszczono ostatni odcinek molo przy torpedowni, aby utrudnić dostęp do budynku. Urządzenia z samej torpedowni i całego TWP w większości przejęte zostały przez Armię Czerwoną i wywiezione do ZSRR, gdzie prawdopodobnie nigdy nie były ponownie zmontowane i uruchomione. Pomost i zabudowania portu były do lat 80. XX wieku regularnie wykorzystywane przez wojskowych płetwonurków jako akwen do ćwiczeń. Również – przez amatorów jachtingu i turystów latem przez wypoczywających na plaży. Ostatecznie resztki molo wysadzono w powietrze w połowie lat 90. XX wieku. Torpedownię, dzielnie opierającą się upływowi czasu, zmogły srogie zimy z przełomu lat 70. i 80. ubiegłego stulecia – wtedy zawaliła się frontowa ściana, poważnie nadwyrężając konstrukcję budynku.

Gdyńska torpedownia - wybudowany na wodzie obiekt testowania torped - powstała w 1941 roku. Była głównym elementem ośrodka badawczego Luftwaffe. Wybudowano ją w odległości 300 metrów od brzegu, w miejscu gdzie wody Zatoki Gdańskiej osiągają głębokość 10 metrów. Połączona była z lądem drewnianym pomostem, którym biegły tory kolejki wąskotorowej (służącej do transportowania testowanych torped). Do pomostu przylegała zabudowa małego portu. Po wojnie zniszczono ostatni odcinek molo przy torpedowni, aby utrudnić dostęp do budynku. Urządzenia z samej torpedowni w większości zostały przejęte przez Armię Czerwoną i wywiezione do ZSRR. Pomost i zabudowania portu były do końca lat 80 - tych XX wieku regularnie wykorzystywane przez wojskowych płetwonurków jako akwen do ćwiczeń.

Jej historia zaczyna się już w 1939 r. Tuż po kampanii wrześniowej Niemcy zdecydowali, że uzupełnieniem dla potężnej bazy Marynarki Wojennej, która właśnie powstawała na terenie Zatoki Gdańskiej, będzie nowoczesny poligon torpedowy, z którego będą mogli korzystać lotnicy i załogi U-Bootów. W 1940 r. Niemcy oddali do użytku obiekt na Oksywiu, przeznaczony dla załóg okrętów podwodnych. Dwa lata później otwarto zaś Torpedowaffenplatz Hexengrund. Przeznaczony dla Luftwaffe. Oba obiekty miały zamontowane wyrzutnie torped. Znajdowały się w nich także magazyny i laboratoria. Na gdyński poligon torpedowy składało się - oprócz dwóch torpedowni - także kilka stanowisk obserwacyjnych, wybudowanych wzdłuż brzegu mierzei helskiej, oraz duże lotnisko, które zbudowano poprzez rozbudowę pasów w Rumi i budowę nowych w Babich Dołach. Startowały z nich Fw-189, He-111, Ju-52, Ju-87 i Me-108. Mało kto wie, że poligon zatrudniał aż 2500 osób. Dziennie wystrzeliwano tu albo wrzucano do wody z samolotów ponad 200 torped.

Jednak nieremontowana powoli popadła w ruinę, a basen portu uległ zamuleniu. Obecnie z torpedowni korzystają amatorzy jachtingu i latem podziwiają ją wypoczywający na plaży. W przewodniku Pascala „Polska dla aktywnych" gdyńska torpedownia jest zaznaczona jako ciekawe miejsce do zwiedzania przez płetwonurków, choć to bardzo niebezpieczny adres!

Do plaży z której widać torpedownię można dojść z pętli na Babich Dołach kierując się w stronę osiedla, obok samolotu skręcić w ul. Dedala i dalej iść nią prosto do końca. Później obok bloku przy ul. Dedala 10 należy zejść schodami na plażę, skąd już doskonale widać torpedownię.

Torpedownię na Babich Dołach widać m.in. w końcowych fragmentach odcinka pt. Brzeg morza z serialu Czterej pancerni i pies, w serialu Kryminalni oraz filmie fabularnym Superwizja.